ΝΙΟΒΗ ΣΑΝΤΑΜΑ
ΣΑΝΤΑΜΑ ΝΙΟΒΗ
SANTAMA NIOVI
...
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ/ΡΙΑ
Τμήμα Βιολογικών Επιστημών
ΘΕΕ 02 - Σχολή Θετικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών
Πανεπιστημιούπολη
051
22892881
-
www.mbblab.net

Προσωπικό Προφίλ

Σπουδές
  • Πτυχίο Βιολογίας (βαθμός 8.33), Τμήμα Βιολογικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Αθηνών (1987)
  • Δίπλωμα Ειδίκευσης (M.Sc.), στη Μοριακή Βιολογία και Γενετική Μηχανική. Σχολή Βιολογικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο του Sussex, Brighton, Ηνωμένο Βασίλειο (1988)
  • Διδακτορικό Δίπλωμα στις Νευροεπιστήμες (Ph.D.), Σχολή Βιολογικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο του Sussex, Brighton, Ηνωμένο Βασίλειο (1992)
 
Επαγγελματικές θέσεις
  • Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια στο Κέντρο Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου του Sussex, Brighton, Ηνωμένο Βασίλειο (1992-93)
  • Υπότροφος EMBO, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL), Χαϊδελβέργη, Γερμανία (1994-95)
  • Υπότροφος Marie Curie HCM, Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL), Χαϊδελβέργη, Γερμανία (1995-97)
  • Λέκτορας στο Tμήμα Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου (1996-98)
  • Επίκουρη Καθηγήτρια στο Tμήμα Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου (1998-2002)
  • Επίκουρη Καθηγήτρια στο νεοϊδρυθέν Tμήμα Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου (2002-07)
  • Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Tμήμα Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου (2007-17) και Πρόεδρος Τμήματος (2015-17)
  • Καθηγήτρια στο Τμήμα Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου (2018- )
 
Συνοπτικό Βιογραφικό Σημείωμα

Η Νιόβη Σανταμά, Ph.D., είναι  Καθηγήτρια στο Τμήμα Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Είναι μοριακή κυτταρική βιολόγος που εκπαιδεύτηκε στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (European Molecular Biology Laboratory, EMBL) στη Χαϊδελβέργη Γερμανίας και στο Πανεπιστήμιο του Sussex στο Brighton του Ηνωμένου Βασιλείου, μετά από τις βασικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Κατά τη διάρκεια της μεταδιδακτορικής της έρευνας της απενεμήθησαν υποτροφία από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Μοριακής Βιολογίας (ΕΜΒΟ) και υποτροφία Marie Curie από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. To 2016 της απονεμήθηκε υποτροφία Fulbright Visiting Scholar Award για διεκπεραίωση πειραματικής εργασίας διάρκειας 4 μηνών στο Department of Molecular Cell Biology, University of California, Berkeley.

Το ερευνητικό της υπόβαθρο και η ερευνητική της συνεισφορά εστιάζονται στα πεδία της μοριακής και κυτταρικής βιολογίας των πρωτεϊνών-κινητήρων και της γένεσης του αισθητήριων κροσσών (sensory cilia) σε κύτταρα θηλαστικών, στους μηχανισμούς συγκρότησης της πυρηνικής μεμβράνης και μορφογένεσης στο Ενδοπλασματικό Δίκτυο, στη μοριακή φυσιολογία νευροεκφυλιστικών ασθενειών και παλαιότερα στη διερεύνηση της σχέσης δομής και λειτουργίας πυρηνικών οργανιδίων σε νευρώνες θηλαστικών,  και στη μοριακή και κυτταρική βιολογία των νευροπεπτιδίων στον εγκέφαλο.

Έχει δημοσιεύσει 32 άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά που περιλαμβάνουν τα περιοδικά υψηλής απήχησης EMBO Journal, The Journal of Cell Science, The Journal of Biological Chemistry, Cellular and Molecular Life Sciences, κ.α. Οι επιστημονικές της δημοσιεύσεις αντιστοιχούν σε δείκτη Η 19 (H-factor 19) και συγκεντρώνουν περίπου 960 αναφορές. Κατά την περίοδο 2000-2015 έχει προσελκύσει στο Πανεπιστήμιο Κύπρου εξωτερικούς πόρους περί το 1.5 εκατομμύριο Ευρώ από διεθνή ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΕ), την Αμερικανική Εταιρεία Μυικής Δυστροφίας (USA MDA), το Ίδρυμα Λεβέντη (Γαλλία), το Ίδρυμα Τέλεθον (Κύπρος) και το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας (Κύπρος). Στα πλαίσια της έρευνας έχει διεθνείς συνεργασίες με εργαστήρια από τη, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Δανία, Σιγκαπούρη, Ελλάδα, Βέλγιο, ΗΒ και ΗΠΑ.

Έχει επιβλέψει τις ερευνητικές διατριβές 18 προπτυχιακών φοιτητών, 12 φοιτητών Μάστερ, 4 διδακτορικών φοιτητών (+2 σε εξέλιξη) και την ερευνητική εργασία 6 μεταδιδακτορικών ερευνητών. Σε μέλη του εργαστηρίου της απενεμήθησαν υποτροφίες μικρής διάρκειας (5 ΕΜΒΟ και 1 FEBS) κατά τη διάρκεια των σπουδών τους για να επισκεφθούν διεθνή συνεργαζόμενα εργαστήρια για διεκπεραίωση ειδικευμένων πειραμάτων. Στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, η Νιόβη Σανταμά σχεδίασε και δίδαξε επι σειράν ετών 6 νέα προπτυχιακά και 4 νέα μεταπτυχιακά μαθήματα, συνολικά.

Είναι ο αντιπρόσωπος της Κύπρου στο συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (ΕΜΒC) και Εθνικό Σημείο Επαφής για το EMBO Young Investigator Award. Την περίοδο 2007-14 ήταν προσκεκλημένο μέλος επιτροπών κρίσεως επιστημονικών προγραμμάτων (panels LS1, LS3) στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (European Research Council, ERC) και διετέλεσε επίσης προσκεκλημένος κριτής για Ευρωπαϊκά προγράμματα (FP6), προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την Wellcome Trust, UK (Neuroscience and Mental Health Projects), το Israeli Science Foundation, ερευνητικά προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας Ελλάδας, και κριτής σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά.

Τρέχοντα ενδιαφέροντα

Ρύθμιση του διπλασιασμού του κεντροσωματίου και της βλεφαριδογένεσης σε κύτταρα θηλαστικών

Μοριακή και κυτταρική βιολογία των πρωτεϊνών-κινητήρων και του κυτταροσκελετού στο νευρικό σύστημα των θηλαστικών

Μηχανισμοί συγκρότησης της πυρηνικής μεμβράνης σε κύτταρα ανθρώπου

 

Επιπρόσθετα ενδιαφέροντα

Ταυτοποίηση και λειτουργικός χαρακτηρισμός υποδοχέων για πρωτεΐνες-κινητήρες στο νευρικό σύστημα

Νευροεκφυλισμός και ασθένειες των κινητικών νευρώνων στον άνθρωπο

Μεταβολισμός του RNA και πυρηνική αρχιτεκτονική στους νευρώνες των θηλαστικών

Μοριακή και κυτταρική βιολογία νευροπεπτιδεργικών συστημάτων στο κεντρικό νευρικό σύστημα απλών οργανισμών-μοντέλων

 

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις (15 από 32 συνολικά)
 

1.  Santama, N., Krijnse-Locker, J., Griffiths, G., Noda, Y., Hirokawa, N. and Dotti, C.G. (1998). KIF2β, a new kinesin superfamily protein, is associated with lysosomes and may be implicated in their centrifugal translocation. EMBO J. 17:5855-5867.

2.   Santama, N., Er, C.P., Ong, L.L. and Yu, H. (2004). Distribution and functions of kinectin isoforms. J. Cell Science117:4537-4549.

3.   Santama, N., Ogg S.C., Malekkou A., Zographos S.E., Weis K. and Lamond A.I. (2005). Characterization of hCINAP, a novel coilin-interacting protein encoded by a transcript from the transcription factor TAFIID32 locus. J. Biological Chemistry 280:36429-36441.

 4.  Christodoulou, A., LedererC.W., Surrey, T., Vernos, I. and Santama, N. (2006). Motor protein KIFC5A interacts with Nubp1 and Nubp2 and is implicated in the regulation of centrosome duplication. J. Cell Science 119: 2035-2047.

5.  Lederer, C.W., Torrisi, A., Santama, N. and Cavallaro, S. (2007). Comprehensive expression profiling of motor cortex in sporadic amyotrophic lateral sclerosis. Pathways and genes differentially expressed in the motor cortex of patients with sporadic ALS. BMC Genomics 8:26 (p.1-26).

6.  Pantelidou, M., Zographos, S.E., Lederer, C.W., Kyriakides, T., Pffafl, M.W., and Santama, N. (2007). Differential expression analysis of molecular motors in ALS motor neuron disease. Neurobiology of Disease 26: 577-589.

7.  Lederer, C.W. and Santama, N. (2007) ALS-The tools of the trait. Biotechnology Journal 2:608-621.

8.  Lederer, C.W. and Santama, N. (2008) Neural Stem Cells: mechanisms of fate specification and nuclear reprogramming in regenerative medicine. Biotechnology Journal 3: 1521-1538.

9.  Malekkou, A., Lederer, C.W., Lamond, A.I., Santama, N. (2010) The nuclear ATPase/adenylate kinase hCINAP is recruited to perinucleolar caps generated upon RNA pol.II inhibition. FEBS Letters 584:4559-4564.

10. Drakou, C.E., Malekkou, A., Hayes, J,M,, Lederer, C.W., Leonidas, D.D., Oikonomakos, N.G., Lamond, A.I,, Santama, N., Zographos, S.E. (2012) hCINAP is an atypical mammalian nuclear adenylate kinase with an ATPase motif: structural and functional studies. Proteins 80: 206-220. Epub 2011 Oct 31.

11. Charalambous, D.C., Pasciuto, E., Mercaldo, V., Pilo Boyl, P., Munck, S,, Bagni, C,, Santama N. (2013). KIF1Bβ transports dendritically localized mRNPs in neurons and is recruited to synapses in an activity-dependent manner. Cellular and Molecular Life Sciences 70: 335-356.

12. Ioannou, A, Santama N, Skourides PA. (2013) X. laevis nucleotide binding protein 1 (xNubp1) is important for convergent extension movements and controls ciliogenesis via regulation of the actin cytoskeleton. Developmental Biology 380: 243-258.

13. Kypri, E., Christodoulou, A., Maimaris, G., Lethan, M., Markaki, M., Lyssandrou, C., Lederer, C.W., Tavernarakis, N., Geimer, S., Pedersen, L.B. Santama, N. (2014). The nucleotide binding proteins Nubp1 and Nubp2 are negative regulators of ciliogenesis. Cellular and Molecular Life Sciences, 71: 517-538.

14. Ververis, A., Christodoulou, A., Christoforou, M., Kamilari, C., Lederer, C.W. Santama N. (2015) A novel family of katanin-like 2 protein isoforms (KATNAL2), interacting with nucleotide-binding proteins Nubp1 and Nubp2, are key regulators of different MT-based processes in mammalian cells. Cellular and Molecular Life Sciences Cellular and Molecular Life Sciences 73: 163-184. (COVER STORY)

15. Christodoulou, A., Santarella_Melwig, R., Santama, N. and Mattaj, I.W. (2016) Transmembrane protein TMEM170A is a newly discovered regulator of ER and nuclear envelope morphogenesis in human cells. Journal of Cell Science, 129: 1552-1565.

 

Profile Information

Studies
  • Degree in Biology (B.Sc.) (awarded with grade 83.3%), University of Athens, Greece (1987)
  • Master of Science (M.Sc.) in Genetic Manipulation and Molecular Biology. University of Sussex, UK. (1988)
  • Ph.D. in Neuroscience, University of Sussex, UK (1992).
 
Professional Posts
  • Post-doctoral Research Fellow at the Sussex Centre for Neuroscience (an Interdisciplinary Research Centre of Excellence) at the University of Sussex, U.K. (1992-93)
  • EMBO Fellow at the European Molecular Biology Laboratory (EMBL) in Heidelberg, Germany (1994-95)
  • Marie Curie HCM Fellow at the EMBL in Heidelberg, Germany (1995-97)
  • Lecturer at the Department of Natural Sciences, University of Cyprus (1996-98)
  • Assistant Professor at the Department of Natural Sciences, University of Cyprus (1998-2002)
  • Transfer as Assistant Professor at the newly-established Department of Biological Sciences, University of Cyprus (2002-07)
  • Associate Professor, Department of Biological Sciences, University of Cyprus (2007-17) and Department Head (2015-17)
  • Professor, Department of Biological Sciences, University of Cyprus (2018- )
 

CV Summary

Niovi Santama, Ph.D. is Professor at the Department of Biological Sciences at the University of Cyprus. She is a molecular cell biologist, trained at the European Molecular Biology Laboratory (EMBL) in Heidelberg, Germany, and at the University of Sussex in Brighton, UK, following her basic studies at the University of Athens. She was the recipient of long-term postdoctoral Fellowships from EMBO and the Marie Curie HCM Programme (EU). In 2016 she was awarded a Fulbright Visiting Scholar Award to conduct experiments (April-August 2016) at the Department of Molecular Cell Biology at the University of California at Berkeley.

Her research background and contributions are in the fields of the molecular and cell biology of molecular motor proteins and ciliogenesis in mammalian cells, the mechanisms of nuclear envelope formation and Endoplasmic Reticulum morphogenesis in human cells and the molecular physiology of neurodegenerative disease. Earlier work focussed on neuropeptide gene expression in the brain and the structure and function of subnuclear domains in mammalian neurons.

She has published 32 papers in international refereed journals, including papers in the EMBO Journal, The Journal of Cell Science, The Journal of Biological Chemistry, Cellular and Molecular Life Sciences, in which she is first or corresponding author. For her publications, she scores an H-factor of 19 and total citations about 960. During the period 2000-2015, she has attracted about 1.5 million Euro in external research funding, obtained by the European Commission, the US Muscular Dystrophy Association, the Telethon Foundation (Cyprus), the A.G. Leventis Foundation (France) and the Research Promotion Foundation (RPF, Cyprus). She collaborates with research groups internationally (Singapore, Germany, Spain, Dernmark, Italy, Greece, Belgium, the UK and the USA) and has received funding for collaborative research.

She has supervised 18 undergraduate, 12 M.Sc.,  and 4 doctoral students (plus 2 currently in progress) and 6 post-doctoral researchers. Members of her group received short-term Fellowships during their studies in her group (5 EMBO and 1 FEBS) to visit European laboratories for collaborative research. At the University of Cyprus she designed and taught 6 new undergraduate courses and 4 new postgraduate courses.

She represents Cyprus at EMBO, is the National Contact Point for the EMBO Young Investigator Award, and was an invited Reviewer in Life Sciences (Panels LS1, LS3) of the European Research Council (ERC, Starting Grants) (2007-14), in European Commission-funded programs and invited reviewer for the Wellcome Trust, UK (Neuroscience and Mental Health Projects), the Israeli Science Foundation and the Greek Secretariat of Research. She serves as reviewer in several international peer-reviewed scientific journals.

Current research interests

Centrosome and cilogenesis regulation in mammalian cells

Molecular and cell biology of motor proteins and cytoskeleton in mammalian mitotic cells and in the mammalian nervous system

Mechanisms of nuclear envelope formation in human cells

Previous work

Identification and functional characterisation of receptors for motor proteins in the nervous system

Neurodegeneration and motor neuron disease in humans

RNA metabolism and nuclear organisation in the mammalian neuron

Molecular and cell biology of neuropeptidergic systems in the central nervous system of simple model organisms

Selected publications (15 out of 32)
 

1.   Santama, N., Krijnse-Locker, J., Griffiths, G., Noda, Y., Hirokawa, N. and Dotti, C.G. (1998). KIF2β, a new kinesin superfamily protein, is associated with lysosomes and may be implicated in their centrifugal translocation. EMBO J. 17:5855-5867.

2.   Santama, N., Er, C.P., Ong, L.L. and Yu, H. (2004). Distribution and functions of kinectin isoforms. J. Cell Science117:4537-4549.

3.   Santama, N., Ogg S.C., Malekkou A., Zographos S.E., Weis K. and Lamond A.I. (2005). Characterization of hCINAP, a novel coilin-interacting protein encoded by a transcript from the transcription factor TAFIID32 locus. J. Biological Chemistry 280:36429-36441.

 4.  Christodoulou, A., Lederer, C.W., Surrey, T., Vernos, I. and Santama, N. (2006). Motor protein KIFC5A interacts with Nubp1 and Nubp2 and is implicated in the regulation of centrosome duplication. J. Cell Science 119: 2035-2047.

5.   Lederer, C.W., Torrisi, A., Santama, N. and Cavallaro, S. (2007). Comprehensive expression profiling of motor cortex in sporadic amyotrophic lateral sclerosis. Pathways and genes differentially expressed in the motor cortex of patients with sporadic ALS. BMC Genomics 8:26 (p.1-26).

6.   Pantelidou, M., Zographos, S.E., Lederer, C.W., Kyriakides, T., Pffafl, M.W., and Santama, N. (2007). Differential expression analysis of molecular motors in ALS motor neuron disease. Neurobiology of Disease 26: 577-589.

7.    Lederer, C.W. and Santama, N. (2007) ALS-The tools of the trait. Biotechnology Journal 2:608-621. 

8.    Lederer, C.W. and Santama, N. (2008) Neural Stem Cells: mechanisms of fate specification and nuclear reprogramming in regenerative medicine. Biotechnology Journal 3: 1521-1538.

9.   Malekkou, A., Lederer, C.W., Lamond, A.I., Santama, N. (2010) The nuclear ATPase/adenylate kinase hCINAP is recruited to perinucleolar caps generated upon RNA pol.II inhibition. FEBS Letters 584:4559-4564. 

10.  Drakou, C.E., Malekkou, A., Hayes, J,M,, Lederer, C.W., Leonidas, D.D., Oikonomakos, N.G., Lamond, A.I,, Santama, N., Zographos, S.E. (2012) hCINAP is an atypical mammalian nuclear adenylate kinase with an ATPase motif: structural and functional studies. Proteins 80: 206-220. Epub 2011 Oct 31.

11.  Charalambous, D.C., Pasciuto, E., Mercaldo, V., Pilo Boyl, P., Munck, S,, Bagni, C,, Santama N. (2013). KIF1Bβ transports dendritically localized mRNPs in neurons and is recruited to synapses in an activity-dependent manner. Cellular and Molecular Life Sciences 70: 335-356.

12. Ioannou, A, Santama N, Skourides PA. (2013) X. laevis nucleotide binding protein 1 (xNubp1) is important for convergent extension movements and controls ciliogenesis via regulation of the actin cytoskeleton. Developmental Biology 380: 243-258.

13. Kypri, E., Christodoulou, A., Maimaris, G., Lethan, M., Markaki, M., Lyssandrou, C., Lederer, C.W., Tavernarakis, N., Geimer, S., Pedersen, L.B. Santama, N. (2014). The nucleotide binding proteins Nubp1 and Nubp2 are negative regulators of ciliogenesis.Cellular and Molecular Life Sciences 71(3): 517-538

14. Ververis, A., Christodoulou, A., Christoforou, M., Kamilari, C., Lederer, C.W., Santama N. (2016) A novel family of katanin-like 2 protein isoforms (KATNAL2), interacting with nucleotide-binding proteins Nubp1 and Nubp2, are key regulators of different MT-based processes in mammalian cells. Cellular and Molecular Life Sciences 73: 163-184. (COVER STORY)

15. Christodoulou, A., Santarella_Melwig, R., Santama, N. and Mattaj, I.W. (2016) Transmembrane protein TMEM170A is a newly discovered regulator of ER and nuclear envelope morphogenesis in human cells. Journal of Cell Science, 129: 1552-1565.