ΒΝΕ 500 Εκδοτική θεωρία και πράξη
BNE 501 Ειδολογικά ζητήματα
ΒΝΕ 502 Βυζαντινές αφηγήσεις
ΒΝΕ 503 Γλώσσα και λογοτεχνία
ΒΝΕ 504 Θρησκευτική ποίηση και υμνογραφία
ΒΝΕ 505 Βιογραφία και αυτοβιογραφία
ΒΝΕ 506 Βυζαντινό δίκαιο
ΒΝΕ 507 Όψεις του ανδρικού και γυναικείου κόσμου
ΒΝΕ 508 Οι συγγραφείς και το κοινό τους
ΒΝΕ 509 Συναισθήματα και νοοτροπίες
ΒΝΕ 510 Αναπαραστάσεις του σώματος
ΒΝΕ 511 Πόλεων αλώσεις

 

BNE 500 Eκδοτική θεωρία και πράξη
Tο σεμινάριο εξετάζει τα προβλήματα έκδοσης βυζαντινών κειμένων μέσα από μια ευρύτερη θεωρητική οπτική και σε αντιδιαστολή προς τις παραδοσιακές μεθόδους αποκατάστασης «κειμενικών αρχετύπων». Πέρα από την εμβάθυνση σε ποικίλες εκδοτικές θεωρίες, στο σεμινάριο μελετούνται για σκοπούς πρακτικής εκδοτικής εφαρμογής πεζά και ποιητικά κείμενα, τόσο στο λόγιο όσο και στο δημώδες γλωσσικό ιδίωμα.

BNE 501 Eιδολογικά ζητήματα
Tο λογοτεχνικό είδος αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μελέτη, την πρόσληψη και την ερμηνεία της λογοτεχνίας. Παρόλα αυτά, απουσιάζει μια μελέτη που να ασχολείται συστηματικά με την ιστορία και την εξέλιξη των λογοτεχνικών ειδών που καλλιεργήθηκαν στο Bυζάντιο. Mέσα στο πλαίσιο του σεμιναρίου εξετάζονται διάφορα ζητήματα σχετικά με τα βυζαντινά λογοτεχνικά είδη και τις μεταξύ τους σχέσεις.

[πίσω στην αρχή]

ΒΝΕ 502 Bυζαντινές αφηγήσεις
Στόχος του σεμιναρίου είναι η διερεύνηση (με τη χρήση σύγχρονων αφηγηματολογικών θεωριών) των ποικίλων αφηγηματικών τεχνικών και των δομικών τεχνασμάτων που χρησιμοποιούν οι βυζαντινοί συγγραφείς στη συγκρότηση μιας αφήγησης. Εξετάζονται εκτενέστερα αφηγηματικά κείμενα, όπως ιστοριογραφικά έργα, βίοι αγίων, μυθιστορήματα και επικές αφηγήσεις.

ΒΝΕ 503 Γλώσσα και λογοτεχνία
Στο σεμινάριο ερευνούνται, από τη μια πλευρά, οι διαχρονικές αλλαγές της μεσαιωνικής ελληνικής, η διαμόρφωση διαλέκτων και η συμπεριφορά ενός γραπτού λόγου, ο οποίος σχοινοβατεί ανάμεσα σε μια λογοτεχνία στραμμένη προς το παρελθόν, στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της καθημερινής επικοινωνίας και στις αξιώσεις μιας συντηρητικής παιδείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάλυση μιας πληθώρας διαφορετικών γλωσσικών και υφολογικών επιπέδων του γραπτού λόγου.

[πίσω στην αρχή]

ΒΝΕ 504 Θρησκευτική ποίηση και υμνογραφία
Το σεμινάριο εστιάζεται στη μελέτη της ιστορίας και του ρόλου της θρησκευτικής και εκκλησιαστικής ποίησης στην πνευματική ζωή του Βυζαντίου. Μελετάται η μορφή και το περιεχόμενο αντιπροσωπευτικών θρησκευτικών και εκκλησιαστικών ύμνων από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες έως το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Ειδικότερα, διερευνούνται οι συνθήκες και οι λόγοι που οδήγησαν στη γένεση, εξέλιξη και παρακμή συγκεκριμένων ειδών της βυζαντινής υμνογραφίας. Παράλληλα μελετάται το υμνογραφικό έργο, οι καινοτόμες επιλογές και οι ιδιαιτερότητες των σημαντικοτέρων υμνογράφων και μελωδών.

ΒΝΕ 505 Βιογραφία και αυτοβιογραφία
Εξετάζονται οι διαφορετικοί τρόποι αυτοαναπαράστασης σε λογοτεχνικά και μη-λογοτεχνικά κείμενα. Οι τρόποι αυτοί συνδέονται στενά με συγκεκριμένες βυζαντινές νοοτροπίες και τις δυνατότητες αντίληψης του Eαυτού. Για την κατανόηση του βυζαντινού αυτοβιογραφικού λόγου απαραίτητη είναι και η αναζήτηση των σημερινών συμβάσεων στις οποίες υπόκειται η διαμόρφωση του αυτοειδώλου.

[πίσω στην αρχή]

ΒΝΕ 506 Βυζαντινό δίκαιο
Το σεμινάριο προσφέρει καταρχάς μια εισαγωγή στο δίκαιο (το Ιουστινιάνειο δίκαιο και οι βυζαντινές του παραλλαγές, το κανονικό δίκαιο), στους έννομους θεσμούς (δικαστήρια κτλ.) και τη νομολογία του Βυζαντίου (δικαστικές αποφάσεις, γνωματεύσεις). Στη συνέχεια, εξετάζονται κείμενα, τα οποία καταγράφουν καθημερινές δικαιοπραξίες που αφορούν κυρίως το οικογενειακό και κληρονομικό δίκαιο (δικαστικές αποφάσεις, διαθήκες) και καθιστούν σαφή την τεταμένη σχέση ανάμεσα στη νομική θεωρία και την κοινωνική πραγματικότητα.

ΒΝΕ 507 Όψεις του ανδρικού και του γυναικείου κόσμου
Τι σήμαινε να είναι κανείς άνδρας και τι γυναίκα στη βυζαντινή κοινωνία; Ποια ήταν τα ανδρικά και ποια τα γυναικεία ιδεώδη του βυζαντινού κόσμου; Πώς μεταβάλλονταν αυτά ανάλογα με τις εποχές και τις κοινωνικές τάξεις; Πώς εκφράζεται ο ανδρικός και πώς ο γυναικείος κόσμος στη βυζαντινή λογοτεχνία; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που τίθενται στο πλαίσιο του σεμιναρίου αυτού και τα οποία εξετάζονται μέσα από ποικίλα κείμενα διαφορετικών ειδών και εποχών.

[πίσω στην αρχή]

ΒΝΕ 508 Οι συγγραφείς και το κοινό τους
Η ρητορική κατείχε σταθερή θέση στη θεωρητική εκπαίδευση της αρχαιότητας, θέση την οποία διατήρησε με ποικίλες μεταλλάξεις μέχρι το τέλος του Βυζαντίου. Η επιρροή της ρητορικής στη διαμόρφωση της βυζαντινής λογοτεχνίας ήταν ευρύτατη και βαθύτατη. Μέσα από τη σχέση του συγγραφέα με το κοινό του το σεμινάριο εξετάζει ρητορικά κείμενα θρησκευτικού και κοσμικού περιεχομένου, τους κανόνες και τις ρητορικές πρακτικές που τα διέπουν, το γλωσσικό και υφολογικό τους επίπεδο σε συνάρτηση με τη μόρφωση του συγγραφέα, με τους στόχους του και με το κοινό στο οποίο απευθυνόταν.

ΒΝΕ 509 Συναισθήματα και νοοτροπίες
Το σεμινάριο εξετάζει το συναισθηματικό και πνευματικό κόσμο των Βυζαντινών, το τι αισθάνονταν και πώς αντιλαμβάνονταν αυτό που αισθάνονταν και γενικότερα τον εαυτό τους, αλλά και τον κόσμο γύρω τους. Έμφαση δίνεται στη μεταβλητότητα φαινομενικών ανθρώπινων σταθερών και στα ερμηνευτικά προβλήματα που απορρέουν από αυτήν.

[πίσω στην αρχή]

ΒΝΕ 510 Αναπαραστάσεις του σώματος
Το σώμα είναι μια έννοια της οποίας η σημασία αλλάζει ανάλογα με τις κοινωνίες και τις εποχές. Τι σήμαινε το σώμα για τους Βυζαντινούς και ποια σχέση είχαν με αυτό, είναι θέματα που δεν έχουν μελετηθεί καθόλου. Στο πλαίσιο του σεμιναρίου εξετάζεται η έννοια που είχε το σώμα στο Βυζάντιο και οι αναπαραστάσεις του σώματος μέσα στην τέχνη και τη λογοτεχνία.

ΒΝΕ 511 Πόλεων αλώσεις
Το σεμινάριο εξετάζει το θέμα της άλωσης βυζαντινών πόλεων, όπως αποτυπώνεται σε διάφορα είδη της βυζαντινής γραμματείας. Μελετούνται αντιπροσωπευτικά παραδείγματα, ξεκινώντας από την ιστορική καταγραφή των γεγονότων που εκτυλίχθηκαν πριν και μετά από την άλωση μιας πόλης, όπως την προσφέρουν γνωστά ιστοριογραφικά έργα, και καταλήγοντας στην ποιητική ανάπλαση του θέματος, όπως εμφανίζεται σε μονωδίες ή στους λεγόμενους Θρήνους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αλώσεις της Θεσσαλονίκης και της Κωνσταντινούπολης.

[πίσω στην αρχή]